Κακοήθεις Παθήσεις Θυρεοειδούς

Από : Δρ. Ιωάννης Μίντζηρας

Οι κακοήθεις παθήσεις του θυρεοειδούς αφορούν νεοπλασματικές νόσους που προέρχονται από τα κύτταρα του θυρεοειδούς αδένα. Στις περισσότερες περιπτώσεις έχουν καλή πρόγνωση, ιδιαίτερα όταν διαγνωστούν έγκαιρα και αντιμετωπιστούν σωστά.

Με μια ματιά

Οι κακοήθεις παθήσεις του θυρεοειδούς περιλαμβάνουν νεοπλασίες με συνήθως πολύ καλή πρόγνωση, ειδικά όταν ανιχνεύονται έγκαιρα.
Ο συχνότερος τύπος είναι το θηλώδες καρκίνωμα, ακολουθεί το θυλακιώδες· το μυελοειδές σχετίζεται με καλσιτονίνη/γονίδιο RET και το αναπλαστικό είναι σπάνιο αλλά ιδιαίτερα επιθετικό.
Η διάγνωση βασίζεται στο υπερηχογράφημα τραχήλου και, όταν υπάρχει ένδειξη, στην παρακέντηση με λεπτή βελόνα (FNA), με συμπληρωματικές εξετάσεις όπου χρειάζεται.
Η θεραπεία είναι κυρίως χειρουργική (θυρεοειδεκτομή ± λεμφαδενικός καθαρισμός) και συμπληρώνεται με I-131, θυροξίνη και μακροχρόνιο follow-up.

Βρήκατε ύποπτο όζο ή διογκωμένους λεμφαδένες;

Με βάση υπερηχογράφημα και στοχευμένες εξετάσεις, καθορίζουμε αν χρειάζεται FNA, περαιτέρω απεικόνιση και ποιο είναι το κατάλληλο θεραπευτικό πλάνο.

Κύριοι τύποι καρκίνου θυρεοειδούς

1) Θηλώδες καρκίνωμα

Ο συχνότερος τύπος (≈80–85%)
Συνήθως αργής εξέλιξης
Συχνά σε νεότερες ηλικίες
Μεταστάσεις κυρίως σε τραχηλικούς λεμφαδένες
Πολύ καλή πρόγνωση

2) Θυλακιώδες καρκίνωμα

10–15% των περιπτώσεων
Πιο συχνό σε περιοχές με έλλειψη ιωδίου
Μεταστάσεις κυρίως αιματογενώς (πνεύμονες, οστά)
Συχνά απαιτεί χειρουργική αφαίρεση για οριστική διάγνωση

3) Μυελοειδές καρκίνωμα

Προέρχεται από τα παραθυλακιώδη κύτταρα (C-cells)
Παράγει καλσιτονίνη
Μπορεί να είναι σποραδικό ή κληρονομικό (MEN 2A / 2B)
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις απαιτείται γενετικός έλεγχος (RET mutation)

4) Αναπλαστικό καρκίνωμα

Σπάνιο αλλά εξαιρετικά επιθετικό
Συνήθως σε μεγαλύτερες ηλικίες
Ταχεία εξέλιξη και φτωχότερη πρόγνωση

Πιθανά συμπτώματα

Συχνά ο καρκίνος θυρεοειδούς ανιχνεύεται ως οζίδιο στον υπέρηχο χωρίς συμπτώματα. Όταν υπάρχουν ενοχλήματα, μπορεί να περιλαμβάνουν:

Ψηλαφητό οζίδιο στον τράχηλο
Ταχεία αύξηση μεγέθους θυρεοειδούς ή οζιδίου
Βράγχος φωνής
Δυσκαταποσία ή δύσπνοια
Διογκωμένοι τραχηλικοί λεμφαδένες

Πότε χρειάζεται άμεση αξιολόγηση;

Είναι καλό να γίνει άμεσα έλεγχος όταν εμφανιστεί:

ταχεία αύξηση μάζας/οζιδίου στον τράχηλο
νέα ή επιδεινούμενη βράγχος φωνής
δυσκολία στην κατάποση ή στην αναπνοή
διογκωμένοι/σκληροί τραχηλικοί λεμφαδένες

Διάγνωση

1) Υπερηχογράφημα τραχήλου

Αποτελεί την βασική εξέταση για την αξιολόγηση του θυρεοειδούς και των τραχηλικών λεμφαδένων.

2) Παραπομπή για FNA (παρακέντηση με λεπτή βελόνα)

Η FNA γίνεται όταν υπάρχει ένδειξη από το υπερηχογράφημα ή/και την κλινική εικόνα, ώστε να έχουμε κυτταρολογική εκτίμηση.

3) Αξονική/Μαγνητική (σε επιλεγμένες περιπτώσεις)

Χρησιμοποιούνται όταν χρειάζεται καλύτερη χαρτογράφηση της νόσου.

4) Εργαστηριακός έλεγχος (όπου ενδείκνυται)

Θυρεοειδικοί δείκτες
Καλσιτονίνη (ιδίως όταν υπάρχει υποψία μυελοειδούς καρκινώματος)

View this post on Instagram

A post shared by Dr Ioannis Mintziras (@dr_ioannis_mintziras)

Αντιμετώπιση

Η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με τον τύπο, το στάδιο και τα ευρήματα.

1) Χειρουργική θεραπεία

Θυρεοειδεκτομή (μερική ή ολική)
± Λεμφαδενικός καθαρισμός, όταν υπάρχει ένδειξη

2) Ραδιενεργό ιώδιο (I-131) σε επιλεγμένες περιπτώσεις

Χορηγείται ανάλογα με το ιστοπαθολογικό αποτέλεσμα και τον κίνδυνο υποτροπής.

3) Ορμονική υποκατάσταση

L-θυροξίνη, σύμφωνα με το μετεγχειρητικό πλάνο

4) Μακροχρόνια παρακολούθηση (follow-up)

Περιλαμβάνει προγραμματισμένους ελέγχους με στόχο την έγκαιρη ανίχνευση υποτροπής και τη σωστή ρύθμιση της θεραπείας.

Τι να έχετε μαζί σας στο ραντεβού;

Υπερηχογράφημα τραχήλου (και την περιγραφή του)
Τυχόν αποτέλεσμα FNA/κυτταρολογικό
Εξετάσεις αίματος που υπάρχουν (συμπεριλαμβανομένης καλσιτονίνης αν έχει γίνει)
Τυχόν αξονική/μαγνητική (εικόνες ή report), αν υπάρχει

Μήνυμα για τον ασθενή

Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπεία οδηγούν σε πολύ υψηλά ποσοστά ίασης, ιδιαίτερα στους καλά διαφοροποιημένους τύπους καρκίνου του θυρεοειδούς.

Αν έχετε υπερηχογράφημα, αποτέλεσμα FNA ή ανησυχητικά συμπτώματα, κλείστε ραντεβού για στοχευμένη εκτίμηση και καθαρό πλάνο αντιμετώπισης.